Soa o timbre do móbil e ves na pantalla a dirección dunha amiga á que levas días pensando que debes chamar pero pospoñendo a obriga por outras máis urxentes. Debíaslle a chamada dende que che enviara unha mensaxe de ledicia mentres escoitaba os sons dos animais na noite de Costa Rica. Abres a conversa coas bromas e alegrías de quen se reencontra despois do verán, dispostos a contar como foron os días de ausencia e viaxe e programar para saír e cear. Mais de contado na voz percibes algo estraño, unha lentitude e silencios pouco habituais. Mil hipóteses cruzan entre un que tal vai todo e un silencio mesto: un fillo que suspende, un desgusto cun colega, un achaque da nai xa vella, calquera accidente inesperado, unha tristeza por ter que regresar ó traballo... Nada diso. Ó seu home, ó amigo, durante a mañá confirmáronlle un diagnóstico impensable: cancro de ril. El, que é médico, sabe mellor o prognóstico ca todos nós e o que lles agarda a cantos haberán de acompañalo a partir de agora.

Escoitado o disparo que te atravesa polo aro do lombo, decátaste de que é ela a que mantén a serenidade e o autocontrol. Titubeas coma un neno pequecho entrando e recuando na negación, na incredulidade, na rabia, na compaixón. Menos mal que ela dá gobernado a conversa e sabe aliviarte do barullo emocional no que encallaches. Caes na conta de que a mellor colaboración é a escoita activa. Calas. Aprendes. Respectas os seus silencios nos que se repón para continuar tesa e decidida enfrontándose ó negro azar. Deixas que ela, instalada na sobriedade e na crueza, narre con obxectividade os tempos do descubrimento, as posibilidades e consecuencias despois da inaprazable e inmediata extirpación. Sorpréndeste da rapidez coa que prioridades e problemas quedan desprazados. O que na última conversa era motivo de tristeza e angustia case se antolla agora algo irrisorio. As dúbidas e conflitos que antes entalaban vontade e ánimo, descenden agora á categoría de anécdotas. Facer fronte á desgraza, artellar tódolos recursos posibles para parar o mal anulan calquera outra preocupación ou proxecto. No que se tarda en realizar unhas probas médicas e recibir os resultados a vida adquire un sentido diferente. Fillos, parentes, amigos, achegados, todo muda de perspectiva. A vida, ó se ver ameazada, adquire un sentido novo. Déixala falar, que remate o seu relato. Ti pouco podes dicir. Cando se corta a conversa e permaneces frío, estúpido, co teléfono entre as mans mentres rebolen na cabeza as imaxes do último paseo co amigo agora enfermo pola beira do Umia, aprendendo do seu gusto e paixón polas árbores, os paxaros, pola ledicia ante días de pesca ós que ía dedicar as vacacións, non sabes se tirar o móbil pola ventá ou abrazarte nel e chorar coma un bobo sobre un trebello que non ten alma nin fala.