Festa do Nazareno 2026: por que A Pobra do Caramiñal desfila con cadaleitos?

A Pobra do Caramiñal vive estes días as festas da Virxe do Carme dos Pincheiros, que comezaron o venres 14 de agosto e rematarán mañá, luns 17. Unha cita que forma parte dun amplo calendario festivo que terá continuidade en setembro cunha das celebracións máis singulares da vila: a Festa do Nazareno, tamén coñecida como Festa das Mortallas. Declarada Festa de Interese Turístico de Galicia no ano 2000, está considerada unha das celebracións máis emblemáticas da comarca e celebrarase durante catro días, do 18 ao 21 de setembro de 2026.

Unha tradición que mira á morte

A tradición da Festa das Mortallas converte esta celebración nunha das manifestacións relixiosas máis singulares de Galicia, especialmente polo seu vínculo coa morte e pola particular imaxe que ofrece a súa procesión. Cada terceiro domingo de setembro, milleiros de persoas achéganse á vila para acompañar unha tradición popular que se remonta ao século XV, esta mantén intacto o seu carácter de agradecemento e esperanza.

A orixe da festa está ligada a unha antiga lenda. Segundo a tradición, o rexedor da Pobra de Deán, Don Juan Linares, condenara a morte varios ladróns e, na véspera da festividade do Nazareno, caeu gravemente enfermo. Tras encomendarse á imaxe e recuperar a saúde, presentouse na procesión vestido coa súa propia mortalla e ordenou que o seu cadaleito fose portado durante o percorrido. Unha vez rematada a procesión e en agradecemento ao Nazareno pola súa recuperación, o rexedor indultou os condenados.

Unha promesa feita ao Nazareno

De aí nace o sentido desta singular tradición. As persoas ofrecidas, tamén coñecidas como nazarenos, participan na procesión para cumprir unha promesa realizada ao Santísimo Nazareno tras superar unha enfermidade grave, un accidente ou outra situación de perigo. Detrás delas é portado o cadaleito que, de non producirse a recuperación, as tería acompañado na morte. Unha imaxe que, malia o seu forte simbolismo, representa precisamente o agradecemento pola vida e a esperanza tras superar a enfermidade ou o perigo.

A posta en escena da procesión é, cando menos, impresionante. Os ofrecidos adultos visten un hábito ou sudario mortuorio de cor morada, semellante ao que se emprega para vestir a imaxe de Xesús Nazareno, e levan un gran cirio aceso nas mans, símbolo de vida e agradecemento. Tras eles avanzan os seus familiares portando o cadaleito. No caso dos nenos e nenas, o hábito é de cor branca.

Fe, promesas e esperanza

Son milleiros as persoas de todas as idades que acoden á procesión con gran fervor relixioso. Moitas participan tamén vestidas con túnica, mentres outras camiñan descalzas e portan cirios ou exvotos como mostra de agradecemento polos favores recibidos ou para pedir saúde para elas mesmas e para os seus seres queridos. Algunhas das promesas están tamén relacionadas coa vida no mar, coas enfermidades ou cos perigos aos que tradicionalmente se enfrontaban as familias da vila.ç

A Procesión das Mortallas está presidida pola imaxe de Xesús Nazareno e sae pola mañá da igrexa de Santiago do Deán. A comitiva percorre o centro do casco urbano, atravesa o casco histórico e a estrada principal e, finalmente, regresa ao templo. Ao longo do percorrido, os ofrecidos avanzan detrás dos seus cadaleitos acompañados por familiares, achegados e milleiros de fieis.

Esa combinación de devoción, simbolismo e tradición popular converte o Nazareno nunha das celebracións máis recoñecibles e multitudinarias da comarca do Barbanza.