Santiago
+15° C
Actualizado
martes, 03 agosto 2021
13:38
h
O proxecto que o vai converter no espello do rural galego está agora en fase de redacción // A proposta gañadora entende a paisaxe como proxección da cultura sobre a natureza // A fin é respectar os valores históricos, arquitectónicos, botánicos, paisaxísticos e medioambientais existentes TEXTO Claudina Estévez

O Pazo de Quián vai ser realidade antes de finais de 2023

Converter o Pazo de Quián, en Sergude, no espello do rural galego. Ese é o obxectivo que albergan dende a Consellería do Medio Rural e polo cal están a redactar o proxecto para acto seguido dar comezo á primeira fase das obras. Uns primeiros traballos que consistirán na adecuación e reforma do Centro de Formación e Experimentación Agroforestal (CFEA) de Sergude e da residencia de estudantes. As actuacións, segundo explican dende a Consellería, están financiadas con fondos comunitarios REACT-EU, polo que o espazo debe estar rematado e en funcionamento antes de finais de 2023.

Tal e como sinala o conselleiro do Medio Rural, José González, sobre o proxecto, “asomar a vista ao complexo de Sergude significará poder gozar nun mesmo espazo de todo aquelo que define ao medio rural galego”. Explica que “nun mesmo espazo coincidirá a potencialidade do noso sector forestal, reproducida nun monte multifuncional, vivo, dinámico e sustentable, coa excepcionalidade do sector gandeiro, cunha gandaría en extensivo, así como cunha explotación convencional, de deseño exemplar, integrada por completo no medio natural e con razas autóctonas da nosa Comunidade. Todo complementado cunha área agrícola única, mostra de todos os produtos agroalimentarios acollidos a selos de calidade”.

‘BUXO’. A proposta gañadora, e conforme á cal se está a redactar o proxecto, foi a presentada polo grupo de arquitectos formado por Jorge Salgado, Celso López, Magdalena Arousa Portela e César Portela. Unha proposta presentada baixo o lema Buxo. Trátase dun traballo que entende a paisaxe como proxección da cultura sobre a natureza, que se manifesta na materialización espacial e na reflexión sobre o vínculo entre lugares públicos e o espazo natural. Cultura diferente da que arestora configura o predio de Sergude. “Non se trata de que un lugar público incorpore a natureza, senón que se instale nela. A vontade de renovar as formas de relación coa mesma reforza a idea de construír os novos lugares públicos en directa vinculación con ela. As imaxes dos pazos, mosteiros e castros, iconas senlleiras da historia de Galicia, reclaman un novo protagonismo na configuración do predio de Sergude”, explican ó respecto os arquitectos.

Segundo sinalan os autores do deseño vencedor, a proposta plantexa realizar unha transformación programada no tempo que permita organizar o mundo da produción foretal, gando e pastos nun sistema silvopastoral integral. Ditas accións deben ser compatibles coa protección dos cursos da auga e o mantemento do hábitat para a vida silvestre e a fauna de Sergude. En resumo, segundo relatan os arquitectos, o proxecto ten como meta xerar un lugar para a promoción da cultura forestal, agropecuaria e gandeira dos distintos sectores e actores implicados da sociedade galega.

Este traballo, segundo explican os autores, hai que desenvolvelo en varias direccións. En primeiro lugar, convertendo o propio espazo nunha ferramenta que promova a educación medioambiental. E hai que facelo a través de sendeiros e outros elementos interpretativos e tirando das súas potencialidades. En segundo lugar, promovendo a capacitación dos axentes sociais e económicos vinculados ó rural, aproveitando as infraestruturas xestionadas pola Administración autonómica.

ARQUITECTURA. Ao respecto da arquitectura que propoñen facer en Sergude, describen no proxecto presentado que será orgánica. É dicir: a que relaciona terra (lugar de emprazamento) e obra. O proxecto plantexa a necesidade de “oír a voz do lugar”, caracterizado pola aldea de Quián, o bosque de ribeira que percorre as orillas do río Sarama, a fraga de Barronda, os pastos, a horta e o monte, concas e regatos que vertebran a parcela, os camiños e os seus cómaros, un outeiro... Ao lonxe, insisten, pode verse a silueta do Pico Sacro. “A arquitectura do noso proxecto nace da abstracción destas referencias culturais tradicionais”, apuntan os gañadores. É, segundo sinalan, unha arquitectura potente e adaptable a posibles novos usos e funcións, alonxada de modas, pensada para a permanencia, para un uso racional do espazo, para reflexar o paso do tempo e para conectar coa natureza que a rodea.

A granxa que integrará o pazo (vaquería, queixería, almacéns e talleres) estará composta por un patio de pedra, a modo de eira, e unha cuberta flotante que abraza o patio. Dita cuberta permite unha ventilación alta e cruzada para estos espazos, serve como cobillo para o gando e protexe a forraxe, a herba ensilada e a maquinaria agrícola.

No caso do castro (escaparate de actividades e produtos agropecuarios e forestais) informan os autores do proxecto de que o deseño se fixo non como un acto de sometemento, senón de diálogo poético co entorno, coa natureza, con Quián. A morfoloxía da gran parcela, tal e como indican, “é potente, é expresiva, é a que manda”. A forma será a dun castro, un círculo debuxado pola terra.

No tocante ao conxunto do pazo, a idea gañadora propón respectar os valores existentes históricos, arquitectónicos, botánicos, paisaxísticos e medioambientais. Cuestións, din, que caracterizaron ao espazo orixinal e que aínda se conservan. Tamén se trata de eliminar todos aqueles elementos construtivos ou vexetais que o danan, recuperar valores e introducir outros novos que complementen aos que xa existen.

PROPOSTAS. Entre as actuacións propostas está a de reconstruír o muro que delimita o conxunto do pazo coa fábrica de pedra, semellante á do tramo que se conserva. Tamén se pretenden destruír todos aqueles edificios que desvirtúan o entorno e só conservar o pazo e o hórreo. Propoñen asemade conservar o picadeiro, que podería desmontarse. Outra proposta é substituír o asfalto por pavimento de pedra; construír un pavillón no xardín con capacidade para catro habitacións, unha pequena biblioteca e sala de estar. Todo para que así se poidan aloxar invitados especiais.

Tamén buscan recuperar o labirinto entre o patio e o pavillón de invitados, e recuperar así o que houbo noutra época. Tamén se creará un gran paseo na zona máis alta do antigo xardín e outro elevado con vistas ao mesmo. Construirase un novo pombal e no extremo este do xardín, rodeando ao hórreo e ao citado pombal, prevese crear unha zona de frutais e outra de horto.

Finalmente, xerarase un circuíto de auga que proveña do río e que recorra varias pontes e estanques. Colocarase, así mesmo, unha mesa de pedra próxima ao porche-solaina do paseo para posibilitar reunións ou comidas ao aire libre. O resultado de todo isto é a creación dun novo xardín, no cal se pode observar unha estreita e respectuosa relación entre o vello e o novo, entre o artificio da arquitectura e da escultura, coa diversidade da natureza.

Finalmente, o centro de formación O Mosteiro é o espazo docente-residencial. Mantense nos edificios actuais, amoliñándose e renovándose para dar satisfacción ao programa requerido, que os agranda. Para iso vaise construír un novo edificio de uso docente, paralelo ao actual, e engádeselle unha planta máis a unha das alas residenciais.

A proposta opta por iluminar os edificios circundantes para alimentar o entorno, aumentar o arbolado e implantar un aparcamento e unha zona deportiva. Conséguese un potente volume que lembra aos mosteiros galegos que naceron como contedores de sabedoría e residencias monacais. O que se contempla no deseño vai albergar unha residencia de estudantes e aulas para ensinanza de temas agropecuarios, gandeiros, forestais e hortofrutícolas. É un exemplo de como as boas arquitecturas sempre se integran, independentemente do seu volume.

Investiranse catro millóns

··· A reconfiguración da que vai ser obxecto o Pazo de Quián suporá un investimento de catro millóns de euros ao longo do presente ano para a posta en marcha deste centro. Arrancará coa reforma do centro formativo, no que un total de cento trinta estudantes cursan ciclos relacionados co ámbito do rural.

··· Os xardíns do emblemático pazo converteranse nun espazo lúdico, onde as cen hectáreas que o compoñen acollerán unha representación da Galicia rural.

··· A residencia de estudantes terá capacidade para medio centenar de alumnos.

··· A granxa que se poderá ver no complexo acollerá todas as razas galegas autóctonas e instalacións dedicadas a cabalos, porcos, cabras, ovellas e galiñas.

18 jul 2021 / 01:00
  • Ver comentarios
Noticia marcada para leer más tarde en Tu Correo Gallego
TEMAS
Tema marcado como favorito
Selecciona los que más te interesen y verás todas las noticias relacionadas con ellos en Mi Correo Gallego.