Desprenderse

Hai uns días lembrei algo que lle preguntei á miña nai cando ela era nova, guiado pola curiosidade que teñen os nenos por sabelo todo. Esa curiosidade que primeiro é amputada por algunhas absurdas normas da escola e que despois a vida, por non dicir os anos, acaba por esmoucala case de todo.

Quería saber con que comezaran a súa vida ela e meu pai. Puido dicir con nada, e sería certo, pero tomouse o seu tempo e contoume que o día da súa voda tiveran un agasallo. Foi só un, pero, se cadra por ser o único, o foi todo para eles. Seis pratos, pode que acompañados do que en conxunto poderiamos considerar media vaixela, pero tanto ten. Fora o agasallo dunhas amigas da familia, que esa e moitas veces máis lles demostraron selo de verdade. Con iso comezamos unha vida, dixo miña nai. E así foi realmente, porque nada máis tiñan, salvo un pouco de roupa e, iso si, o máis importante de todo: honradez e moitas ganas de saír adiante e de darlles aos fillos que logo chegaríamos unha vida moito mellor ca súa. Conseguírono e puideron comprobalo en vida. Esa foi a recompensa a todos os seus esforzos e a todos os seus desvelos, e supoño que tamén a mellor forma de lles agradecer nós todo aquilo.

Teño moi presente como se foron facendo maiores os meus pais. Cos anos un non só perde a curiosidade, a memoria, as forzas e a saúde; tamén despréndese de cousas non tan boas, nin sequera boas, supoño que como unha forma de contrarrestar o peso crecente da idade. De feito, vexo como cos anos moitas persoas abandonan as loitas que nunca van gañar e mesmo aquelas que quizais poderían gañar, pero que lles deixarían demasiadas feridas. Tamén podan as súas ambicións, que cando son excesivas turban a razón.

Cos anos reapréndese a dicir “non sei”, “perdón”, “quérote”, como se se volvese a unha segunda infancia. Pero o máis sutil de canto se pode deixar atrás quizás sexa a ilusión de sentirse indispensables. Esa convicción pueril de que todo depende de nós, de que “sen min” o mundo non xira, ata que caemos na conta de que é o mundo que fago xirar ao meu arredor o que quizais se detería, non o real. A vida avanza como quere, derrúbase cando menos se espera e recomponse en formas insospeitadas. Isto é así a calquera idade, claro, pero creo que conforme un vai facéndose maior, máis consciente se volve diso, renunciando a esa ficción de ser necesario para asumir o verdadeiro valor de simplemente ser.

Rescatei da memoria aqueles recordos da nenez pensando que, aínda que non para todos e non por igual, hoxe imos recompilando unha chea de cousas ao longo da vida que realmente nunca precisamos. Pero, así como o material vaise acumulando nas nosas vidas e pode chegar a afogarnos, son outras cousas, intanxibles, as que supoñen a carga que máis nos custa levar cando as forzas comezan a minguar. Acaso non o é querer estar sempre á altura dunhas expectativas que a miúdo só existen na nosa cabeza? Tamén o é vestirnos coa roupa de caer ben. Supoño que esa é a principal razón de que, superado o ecuador da vida, por longa que a fiemos, empecemos a ter demasiado calor, así que ímonos espindo dos vanos intentos de agradar a todos e centramos a atención en algo máis ao noso alcance e que resulta máis reconfortante: agradarnos a nós mesmos.

Quizais este é o maior privilexio dos nosos maiores: comprender que son máis felices desprendéndose de cousas. Primeiro das que nunca foron necesarias e despois das que co tempo deixaron de selo. O día que sacas unha desas capas que visten o corpo sen o abrigar, ves que o que hai debaixo brilla moito máis.

Cos anos vaise perdendo vista, pero quizais se nos aclare o horizonte. Pode que sexa porque este vese cada vez máis preto e, por tanto, máis nítido.