A Europa que precisamos

A proposta española para crear un mecanismo permanente de emisión conxunta de débeda europea é un novo episodio dun debate que vén de longo. Carlos Cuerpo propón organizar mellor a débeda que os Estados xa necesitan emitir, mediante un instrumento común, voluntario e sometido a condicións fiscais. Ese mercado de eurobonos líquido e profundo reduciría custos de financiamento, atraería demanda internacional e reforzaría o papel do euro como moeda global. As estimacións do Goberno español apuntan a un aforro potencial de ata 25.000 millóns de euros anuais en xuros se o mercado común acadase suficiente escala.

As fortes resistencias postas de manifesto son sintomáticas dun problema de fondo. Pretendemos actuar como potencia económica e xeopolítica, pero seguimos financiándonos e decidindo a cotío como unha precaria confederación de 27 Estados. A Unión Europea está atrapada nunha contradición: enfróntase a necesidades comúns crecentes —defensa, seguridade, transición enerxética, cambio climático, dixitalización, redes transfronteirizas— cun orzamento comunitario que apenas supera o 1 % do PIB europeo.

É certo que a emisión de eurobonos non resolve por si soa esa contradición, porque non pode substituír unha base estable de ingresos propios europeos. Unha unión que emite débeda, pero carece de capacidade fiscal suficiente e visible para respaldala, aposta por alicerces febles. Por iso, os eurobonos deben entenderse como unha peza dunha arquitectura máis ampla: unha facenda federal europea, gradual pero ambiciosa. Unha facenda capaz de financiar bens públicos que xa non poden ser provistos con eficiencia desde a escala estatal. Defensa aérea, ciberseguridade, interconexións eléctricas, corredores ferroviarios, infraestruturas dixitais ou resposta ante catástrofes son exemplos evidentes.

Sen dúbida, os receos dos países chamados frugais non poden ser ignorados: a mutualización sen regras alimentaría o risco moral e a desconfianza. Precisamente por iso a proposta española incorpora condicionalidade, participación voluntaria e mecanismos de compensación para os países que hoxe se financian máis barato. O avance europeo debe basearse en pactos cribles, transparencia e responsabilidades compartidas. Carlos Cuerpo ten posto enriba da táboa un.