Libros

Inma López Silva: “Canto máis escribo, menos segura estou do que fago”

La escritora presenta hoy en su ciudad natal ‘Escola de mulleres’, una novela cuya protagonista trabaja en la USC

Inma López Silva, escritora / Pablo Barreiro (superior) - CEDIDAS

Inma López Silva, escritora / Pablo Barreiro (superior) - CEDIDAS / XABIER SANMARTÍN

Inma López Silva nació en una ciudad sin otro mar que el cielo azul (o gris, según el día) y las plazas de plata: Santiago de Compostela. Cosecha de 1978, cada vez que alza la vista en Vigo para descansar del teclado ante un ventanal rodeado de plantas, posa los ojos en otro mar, la ría de esa ciudad olívica donde las grúas del puerto llevan media vida censadas.

Inma visita hoy la capital gallega. A las 20 h., presenta en la librería Cronopios su nueva novela, Escola de mulleres, editada por Galaxia; y en castellano (Escuela de mujeres) por Tres Hermanas. Va acompañada por la escritora donostiarra afincada en Galicia, Arantza Portabales. Es un libro cuyo personaje central trabaja de profesora en la Universidad de Santiago (USC), esa donde Inma López Silva se doctoró en Filología.

Inma atiende a EL CORREO con la sonrisa que lleva puesta desde que vino al mundo y que solo altera alguna que otra tarde cuando le toca preparar meriendas apresuradas. Escola de mulleres narra una huida. Su autora detalla hacia dónde huye Gloria, su protagonista. “É a fuxida de Gloria da súa propia vida, unha fuxida cara adiante para afastarse do que ela chama o Feito (a morte repentina da súa filla de cinco anos diante dela) e na procura dun soño absurdo que lle permite distanciarse dun mundo que a frustra e a decepciona: o mundo académico, ese das leas universitarias, conflitos de departamentos, egos intelectuais e absurdas burocracias que só serven para enredar na procura dun estatus socioeconómico que ten moito de dimensión paralela moi afastada da verdadeira realidade”.

Huida no fue, pero sí viaje el que la Inma veinteañera hizo a Francia. Diplomada en París por el Instituto de Estudios Teatrales de la Universidad de la Sorbonne Nouvelle, Inma es en su otra vida (expresión suya) profesora de la Escola Superior de Arte Dramática de Galicia (ESADg). “Son muller de teatro, ese mundo que apreixou ás artistas máis interesantes da Galicia actual”, tuiteó hace poco tras dar una charla en el IES As Fontiñas (Santiago).

Volviendo al escenario de Escuela de mujeres, Inma sitúa en la USC a Gloria, la docente protagonista, pero... ¿cuánto tiene de juego y de responsabilidad esa decisión literaria? “Trátase dun xogo responsábel. Santiago é unha cidade dimensionada, en boa medida, sobre as convencións e xerarquías nas que Gloria está tan ben posicionada e das que, nun momento dado, precisa fuxir. A cidade como espazo de control, como estrutura endogámica de poder, e como esquema de vixilancia hipócrita é un elemento máis de Escola de Mulleres, case un personaxe que, tratado con ironía e mesmo humor, describe ben a moitas Glorias que, simplemente, estouran e foxen. A través de Compostela, a novela deixa de ser unha campus novel típica para adquirir certa dimensión sociopolítica, mais no punto de vista que a min, como escritora, me interesa nesta e noutras obras: como iso se deposita sobre a vida concreta das persoas, sobre os dramas e traumas persoais, sobre a realidade que non entende de convencionalismos, liortas e axuizamentos na praza pública. Trátase de contar que o persoal é político, e viceversa”.

En Escola de mulleres se citan cartas entre María Casares y Albert Camus, recurso que sale de Memoria de cidades sen luz, un libro previo de Inma, galardonado con el premio Blanco Amor en 2007.

“Ela é unha figura sobre a que volvín constantemente, como novelista e como teórica teatral, ámbito no que tamén teño atendido a filosofía e o teatro de Camus. A lectura das súas cartas foi apaixonante desde unha perspectiva que conxuga ámbalas dúas facetas: como as relacións humanas e as emocións determinan quen somos intelectualmente, e explican en boa medida o noso pensamento, a nosa posición pública e a nosa creatividade como artistas. A vida é indisociábel do intelecto, e na vida, por suposto, está o amor (pola parella, polos amantes, polos fillos) e o conflito. Todo iso que lle pasa a Gloria”, aclara Inma.

La historia de esta novela está estructurada en tres partes, ¿en qué ha distado el proceso creativo de retos previos? Hay quien dice: “A más libros, más inseguridad cuando debería ser al revés”. ¿Que opina? “Estou de acordo: canto máis escribo, menos segura estou do que fago, e máis vontade teño de rachar todo o anterior e facer algo diferente. Canto máis me atenden, máis irreal e inmerecido me parece, ademais. Créame auténtico terror caer na repetición, a idea de estar escribindo sempre o mesmo libro... Para min as novelas son procesos longos, de tres ou catro anos (coma esta), que se demoran e asisten a outras escrituras intermedias (ensaios, crónica, viaxes) e tamén beben delas, en boa medida, para dar conta de como a vida e a evolución como escritora se deposita sobre elas”.

¿Y cómo ve el Santiago de 2023? “Como se retrata en Escola de Mulleres. Por iso, tamén, ambientei aí este libro. E podería engadir, tamén, que fóra da visión da cidade presente na novela, me dá pena ver a miña cidade e os meus veciños expulsados de boa parte dos fermosos espazos onde me criei por un modelo turístico absurdo, pouco respectuoso coa arte e o medio ambiente, e, sobre todo, coa vida”, dice Inma desde una mesa entre cactus, dibujos de sus hijas, lapices, acuarelas y una montaña de cuadernos “e dúas montañas de libros”.