Chile: entre o estalido social e os 50 anos do golpe

Os Encontros Americanos na Granell empezaron o 1 de marzo de 2023 en Santiago coa conferencia A América vivida por Eugenio Granell de Pilar Cagiao Vila. A súa finalidade é ofrecer un espazo aberto de diálogo, ideas, debate e reflexión arredor de América a través dun programa de conferencias mensuais durante o curso lectivo e que abordan temas culturais, políticos, sociais, económicos ou de actualidade, de interese público e carácter divulgativo, para así sacar estas charlas da contorna universitario e facer partícipe a toda a sociedade.

Judith Adatabern na Fundación Eugenio Granell: La fuerza simulada o universo interdisciplinar

Os Encontros teñen lugar na Fundación Eugenio Granell, organizados polo Grupo de Historia de América (HistAmérica) da USC, cofinanciados pola vicerreitoría de Estudantes e Cultura a través da súa convocatoria de axudas de dinamización cultural.

A elección desta fundación débese a que a consecuencia do seu exilio, Eugenio Fernández Granell viviu gran parte da súa vida en distintos lugares de América. Como a percibiu e en que medida influíu nas súas experiencias, ou cales foron as relacións que estableceu en cada un dos países polos que transitou, son algúns dos aspectos sobre os que o seu legado artístico e documental permite demostrar que América e o americano constituíron unha parte esencial, non só da súa traxectoria vital senón tamén das súas inquedanzas intelectuais. Un exemplo é que foi na República Dominicana onde coñeceu a Breton. A copia do segundo manifesto do surrealismo dedicado por Breton consérvase, con outros moitos libros sobre arte, política e literatura americana, na súa biblioteca persoal actualmente na fundación, ademais de ser parte importante da súa rica colección etnográfica.

Os participantes nestes encontros son especialistas procedentes do ámbito académico americano, español ou europeo, así como profesionais vencellados á realidade da rexión nas súas múltiples facetas.

Chile entre o estalido social e os 50 anos do golpe

O próximo mércores, 20 de novembro, terá lugar a conferencia Chile entre o estalido social e os 50 anos do golpe impartida por Francisco Javier Morales Aguilera.

Os feitos ocorridos en Chile no marco do denominado estalido social de 2019 aínda forman parte da discusión pública do país. As súas consecuencias materiais e políticas non foron totalmente superadas, sobre todo, en relación ás demandas que dito evento puxo sobre a mesa e que, no fundamental, non acadou aínda un amplo consenso dentro da sociedade.

Os dous procesos constituíntes fallidos (2022 e 2023) son unha mostra significativa do anterior. No medio destas coxunturas produciuse a conmemoración dos 50 anos do golpe militar de 1973. A data atopou un país máis dividido e polarizado, onde os discursos que relativizaban as violacións dos dereitos humanos e enaltecían a figura de Pinochet tiveron unha presenza significativa no espazo público.

O relator

Francisco Javier Morales Aguilera licenciouse en Historia pola Universidade de Valparaíso (2009) e doutorouse na Universidade Autónoma de Madrid (UAM, 2022) cunha tese sobre a violencia política durante os anos da Unidade Popular. Actualmente é investigador da UAM (programa Margarita Salas) e desenvolve o seu proxecto posdoutoral sobre conflito e sociedade en Chile como investigador visitante no grupo HistAmérica da Universidade de Santiago de Compostela. Os seus últimos traballos son Miradas Hispano portuguesas sobre la vía chilena al socialismo (2024) e Historia de la violencia política durante la Unidad Popular. Actores, coyunturas, discursos. 1970-1973 (2023).