A música dos órganos ausentes

O centro da cidade histórica é sen dúbida a Catedral, flanqueada por San Martiño Pinario e San Paio de Antealtares, pero tamén se construíron mosteiros extramuros. Aí están, na entrada norte os conventos de Santa Clara e do Carme, escenario de concertos desta edición de De lugares e órganos, pero tamén o Convento de Belvís ou Santa María de Conxo, e os catro conservan os seus órganos.

Pero o paseo Música silente: os órganos de Compostela de fóra, que este martes partiu ás 11 da Praza de Mazarelos, centrouse neses outros mosteiros nos que houbo e xa non –a igrexa de San Pedro e a Colexiata de Sar– e tamén en recuperar a memoria daqueles que foron os primeiros, coma o de Santa María a Nova, do que hoxe queda a igrexa da Universidade.

O profesor de música Andrés Díaz Pazos foi o guía deste paseo histórico e musical que partiu, precisamente de Mazarelos, para lembrar os tempos nos que naquel lugar estaba o convento de Santa María a Nova e aquel primeiro órgano que precedeu o actual.

Dende alí, os arredor de 60 participantes descubriron anécdotas dalgún dos organistas da cidade, coma a de Pedro de la Viña, ao que un compostelán disparou en dúas ocasións «de noite e polas costas» e sen fortuna en vinganza polo litixio que mantiña con Manuel de la Viña, organista da Catedral. Díaz lembrou aí a importancia dos organistas, pola súa influencia e nivel de vida.

A historia narrouse na Porta do Camiño, e a seguinte parada foi a igrexa de San Pedro, antes mosteiro –San Pedro de Fóra– que previo a pasar a depender de San Martiño Pinario, «é moi probable que contase con órgano». Unha vez desaparecido o mosteiro, queda a igrexa, con tres naves, e as marcas de que as casas desa zona pertencían a San Martiño.

E logo de aí, un paseo polo parque de Belvís, para lembrar que o órgano do convento está pendente de restauración e descubrir a importancia da música na cidade, ao pé do centro de interpretación de parques, antigo curtidoiro propiedade de dous irmáns italianos que tocaban a trompa, de aí o nome da rúa próxima.

A meta foi a Colexiata de Sar, onde si houbo órgano aínda que xa non se conserva. Mais a música si soou no templo de Santa María a Real, como punto final do paseo Música silente. Oito pezas mediavais agasallaron os oídos dos asistentes levándoos nunha viaxe espiritual ao pasado con frautas, guitarra barroca e un organetto, que tocaba a directora de De lugares e órganos, Belén Bermejo.