"Tócanos educar o peregrino en que sexa respectuoso coa cidade"

Manuel Villar (Palmeira, 1964) foi nomeado en xullo Delegado para as Pergrinacións e Camiños de Santiago, cargo que compaxinará coas súas responsabilidades como párroco de Santa María Antiga do Caramiñal e Santa María do Xobre (A Pobra), e de San Pedro de Palmeira (Ribeira). Criado no barrio de Conxo e ordenado sacerdote en 1990, asume a chegada do Ano Santo de 2027 como un reto para acoller o peregrino. Ademais, considera que a alegría de chegar a Compostela pode expresarse de moitas maneiras, pero sempre con respecto.

Como acolleu o nomeamento para o cargo e como encara esta nova responsabilidade?

Recibín o nomeamento con sorpresa e como un reto no que hai que implicarse. Os retos fundamentais son, sobre todo, de coordinación no que corresponde ao Camiño de Santiago e a peregrinación antes de chegar á cidade, porque en Santiago xa está a Oficina do Peregrino, que depende da Catedral. Trátase fundamentalmente de coordinar os aspectos relacionados coa acollida cristiá do peregrino. Hai que procurar manter abertas durante máis horas as igrexas das etapas previas e ofrecer espazos para o diálogo, a oración, a confesión e a celebración da Santa Misa. Ese é o cometido principal, sobre todo coa mirada posta no Ano Santo.

Cales son as primeiras tarefas que asumiu?

Neste momento aínda estamos nunha fase inicial. É un traballo que comezarei a desenvolver con outros compañeiros a partir de setembro, para telo organizado de cara ao inicio do Ano Santo. Teremos que reunirnos cos párrocos das localidades polas que discorren os distintos Camiños de Santiago para ver como podemos coordinarnos e que pode facer cada un desde a súa parroquia.

Os retos do Ano Santo de 2027

Como afronta o Ano Santo?

Os medios de comunicación están falando de que estamos a piques de bater o «récord» de peregrinos. Por iso temos que afrontar o Ano Santo con esperanza, pero tamén como un reto para acoller o peregrino. Falo de «récord» entre comiñas porque se contabiliza fundamentalmente a quen recolle a Compostela e hai máis peregrinos no Camiño dos que aparecen nesas estatísticas. Vivimos nun mundo moi centrado nos números, no que parece que as cousas só existen se hai unha estatística. O importante é recuperar o sentido da peregrinación, que non consiste simplemente en chegar a Santiago, senón en chegar para contemplar os restos do Apóstolo. Como di o himno, Santiago é «o amigo do Señor». Vimos á casa do amigo do Señor, de quen estivo con Cristo e o viu. Ese é o sentido da peregrinación: atoparme co amigo do Señor para encontrarme co Señor, que tamén se fai amigo. Non se trata simplemente de facer 23, 24 ou 36 quilómetros diarios.

Pensa que esa dimensión espiritual se está perdendo?

Si. Hai xente que fai o Camiño de Santiago por turismo, porque lle gusta camiñar ou porque quere descubrir a cidade. E paréceme moi ben; todo iso tamén forma parte do Camiño. Pero a nosa tarefa desde a Igrexa católica é axudar a descubrir o auténtico sentido da peregrinación.

O reto da convivencia entre peregrinos e veciñanza

Tamén se está falando moito das molestias que ocasionan algúns grupos de peregrinos. Que solucións cre que se poderían adoptar?

Non sei se hai unha solución concreta. Eu non vivo en Santiago e, polo tanto, non coñezo o fenómeno in situ. A alegría dun peregrino que chega a Compostela pode expresarse de moitas maneiras, pero tamén ten que darse conta de que debe ser respectuoso con quen vive na cidade. Ao mesmo tempo, hai que ter presente que a Santiago non chegan unicamente peregrinos. Tamén chega moita xente por outros medios de transporte simplemente para facer turismo, e todo iso enche as rúas dunha cidade pequena, duns 100.000 habitantes. É unha cuestión que hai que estudar. Non hai variñas máxicas. Haberá que actuar desde o respecto e o civismo, que é o que se nos pide a todos cando chegamos a un lugar que non é o noso.

Hai risco de que a xente de Santiago rexeite os peregrinos?

Creo que algún fenómeno dese tipo xa se está producindo. De cando en vez aparecen noticias sobre a transformación da zona vella, sobre a desaparición dos comercios tradicionais para dar paso a establecementos orientados fundamentalmente aos souvenirs, ou sobre as familias que sempre viviron alí e que van abandonando a zona. Son aspectos que hai que considerar. Eu non teño unha solución porque non son especialista en fluxos humanos, socioloxía ou xeografía humana, pero probablemente haxa que sentarse nunha mesa e empezar a falar destas cuestións.

Cal é o papel que lle corresponde á Igrexa?

A nós tócanos educar o peregrino para que sexa respectuoso coa súa contorna a medida que avanza polo Camiño e tamén coa cidade á que chega, porque non é a súa cidade. Ademais da alegría interior, que ás veces se exterioriza mediante cantos ou cunha chegada especial á Catedral, o peregrino debe lembrar cal é o obxectivo da súa viaxe: visitar a casa de Santiago, a casa do amigo do Señor.

A visita máis agardada

Hai tempo que se fala dunha visita do Papa polo Ano Santo. Houbo algún avance nisto?

Fálase desa visita como unha posibilidade, pero remítome ás últimas palabras do arcebispo: neste momento é simplemente iso, unha posibilidade. Cando esa visita estea confirmada pola Santa Sede, se finalmente se fai realidade, haberá que comezar a traballar nela. Neste momento non hai moito máis que dicir.

Gustaríalle ver o Papa facendo polo menos un tramo do Camiño?

(Ri) Se nos visita, creo que o señor arcebispo o invitará a facer un pequeno tramo do Camiño. Esa posibilidade pode existir. Hai un precedente, aínda que foi un percorrido moi pequeno, na Xornada Mundial da Xuventude de 1989 en Santiago, cando Xoán Paulo II realizou un tramo entre San Francisco e a Praza do Obradoiro. Se a visita é confirmada pola Santa Sede, imaxino que se lle fará esa proposta. O arcebispo xa formulou a invitación en distintas ocasións, pero a decisión xa non depende da diocese. É algo que está sempre presente cando chega un Ano Santo: a invitación existe, pero a decisión final non está nas nosas mans.

Suscríbete para seguir leyendo