El Correo Gallego

Noticia 49 de 667 noticia anterior de Santiago de Compostela: Cidade Universal Santiago » Santiago de Compostela: Cidade Universal

Galicia recupera a Biblia Kennicott despois de cinco séculos de exilio

A obra, da Universidade de Oxford, foi creada na Coruña en 1476 // Exhibirase na mostra 'Galicia, un relato no mundo'

Ruíz-Gallardón, esquerda, con Manuel Gago e Anxo Lorenzo onte na Coruña - FOTO: Xunta de Galicia
Ruíz-Gallardón, esquerda, con Manuel Gago e Anxo Lorenzo onte na Coruña - FOTO: Xunta de Galicia

ELIZABETH LÓPEZ A CORUÑA  | 15.10.2019 
A- A+

En 1476 finalizou a creación na Coruña dunha das obras culmen da ilustración medieval e un dos manuscritos hebreos máis valiosos e fermosos do mundo, a Biblia Kennicott, que regresará a Galicia máis de cincocentos anos despois do exilio dos seus propietarios para ser exhibida temporalmente en Compostela con motivo do Xacobeo 2021.

O director xeral de Políticas Culturais da Xunta, Anxo Lorenzo, anunciou onte, ante un facsímile desta biblia, o acordo coa propietaria da obra, as prestixiosas Bibliotecas Bodleian da Universidade de Oxford, para que o manuscrito volva a Galicia durante seis meses.

Esta xoia bibliográfica, encargada por un importante comerciante da Coruña, Don Isaac, fillo de Salomón de Braga, tivo unha­ vida moi azarosa e, tras partir da Coruña ao redor de 1492 co decreto de expulsión dos xudeus promulgado polos Reis Católicos, viaxou a Portugal cos seus propietarios.

Despois, estivo no norte de África e Xibraltar e perdéuselle o rastro durante uns 300 anos, aínda que mantivo un excelente estado de conservación, ata que en 1771 o responsable da Biblioteca Radcliffe da Universidade de Oxford, Benjamin Kennicott, xestionou a súa adquisición para a institución.

En 1872, a Biblia foi transferida ás Bibliotecas Bodleian, na mesma universidade, onde permaneceu ata a actualidade.

Desde o 14 de novembro formará parte da exposición Galicia, un relato no mundo, a primeira das grandes exposicións internacionais da Xunta con motivo do Xacobeo 2021, que se inaugurará no Museo Centro Gaiás da Cidade da Cultura.

Esta será a primeira vez que se poida ver en España este manuscrito, con máis de 200 páxinas ilustradas dunhas 930 que conforman este impresionante volume, o testemuño máis importante da presenza xudía en Galicia na Baixa Idade Media, para o que será trasladado desde Oxford con importantes medidas de seguridade dado o seu incalculable valor histórico.

Aínda que se realizaron peticións desde diversas entidades para que a biblia regrese de forma permanente a Galicia, desde a Xunta ven "difícil" poder sequera pensalo, xa que "se foi difícil xestionar un préstamo, conseguir un depósito ou unha cesión permanente sería moito máis difícil".

O comisario da exposición, Manuel Gago, destacou desta obra que "é unha peza extraordinaria e é case o único que nos queda dese momento", pois debido á "precipitada" marcha dos xudeus "apenas nos quedan testemuños que non sexan documentais".

Pola súa banda, o vicepresidente da Fundación Hispanojudía, Alberto Ruíz-Gallardón, subliñou o "inmenso e fabuloso legado" que os xudeus deixaron en España e "exemplo" diso é esta biblia, que constata que en Galicia houbo unha comunidade xudía aberta e con inquietudes, plasmadas no carácter cosmopolita dun texto que tamén reflicte a influencia da contorna cristiá e musulmán nesta comunidade, abundou.

Tras felicitar á Xunta por lograr esta cesión dunha institución "extremadamente esixente" á hora de prestar as súas obras, algo que "acredita o prestixio e solvencia técnica" do Goberno galego, Ruíz- Gallardón incidiu en que a presenza desta biblia pode significar "un símbolo de recuperación" e un "xesto de reconciliación e reparación" coa sociedade xudía.

O vicepresidente da Fundación Hispanojudía, que contribuíu a sufragar parte dos gastos da xestión do préstamo e seguro da peza, considera que con este tipo de iniciativas contribúese a "reparar o erro histórico" que supuxo a expulsión dos xudeus de España.

A Biblia Kennicott formará parte de Galicia, un relato no mundo, que se poderá visitar ata o 12 de abril de 2020 e que contempla unhas trescentas obras simbólicas sobre os mitos, historia e memoria da identidade galega ao longo do tempo e do mundo.

Entre elas destacan pezas como a escultura Santa de Francisco Asorey; o Libro dás Invasións, o Mapa de Sawley ou o Codex Arentinus de Arezzo e o Cancioneiro dá Vaticana.