Santiago
+15° C
Actualizado
jueves, 16 septiembre 2021
22:23
h

Inédito de Aquilino Iglesia Alvariño sobre Historia de Galiza, de Otero Pedrayo

O Consello da Cultura Galega publica o documento, de moito valor histórico // Explica o elo perdido dese proxecto editorial

O 29 de xullo é o sesenta cabodano de Aquilino Iglesia Alvariño (Seivane, Abadín, 1909–Santiago, 1961), do poeta e tradutor de poesía clásica á nosa lingua “e figura fundamental na construción do galego culto”, segundo di a nota d eprensa do O Consello da Cultura Galega (CCG), que recupera esa faceta coa publicación Da fonte máis fonda. Historia do vocabulario e outros escritos sobre o idioma galego, que recupera un texto inédito de Aquilino de gran valor.

Dunha banda porque explica o elo perdido do proxecto editorial Historia de Galiza dirixido por Otero Pedrayo e, da outra, porque axuda a coñecer un episodio ignorado na configuración do galego culto. Cartas, textos inéditos e varios estudos contextualizadores a cargo dos filólogos Rosario Álvarez e Henrique Monteagudo e do historiador Ramón Villares complementan esta publicación que se pode descargar desde a páxina web do CCG.

Ademais, a publicación enriquécese cun especial web que visibiliza eses materiais nun relato cronolóxico.

A historia comeza en 1951 coa encomenda que Otero Pedrayo lle fai a Aquilino Iglesia Alvariño para que escriba a entrada sobre lingua galega para Historia de Galiza, o gran proxecto editorial que foi concibido e publicado en América grazas ao mecenado de Manuel Puente (Salvaterra de Miño 1890–Bos Aires 1970). Aquilino chegou a entregar o texto, publicado agora tal e como foi escrito, pero non pasou os filtros dos galeguistas de América no seu momento.

“Ao mecenas e ao círculo americano que o rodea, o traballo de Aquilino Iglesia non gusta nin no fondo nin na forma” explica a filóloga e presidenta do CCG, Rosario Álvarez. “Non critican o rigor científico pero fan ver que non se axusta nin aos obxectivos perseguidos, nin ao seu programa de intervención cultural, nin ao seu ideario lingüístico. Desde o seu punto de vista, fáltalle “quentura patriótica”: en lugar de acender o espírito dos galegos e de darlles pulos para traballaren a prol da súa patria, transmite derrotismo e produce un efecto deprimente”.

Ante a total oposición a publicalo devolvéronllo a Pedrayo para que convencese ao autor para refacelo consonte as premisas que lle impuxeron, ou buscase outro autor. A correspondencia amosa que Otero lle trasladou a queixa e que Aquilino aceptou, pero morreu antes de dar redactado a nova versión.

O libro condensa o pensamento e a obra filolóxica de Aquilino Iglesia Alvariño a través de varios materiais de desigual extensión e relevancia. O principal é o texto encargado por Otero Pedrayo, Historia do vocabulario que se presenta en versión orixinal, tal e como foi concibido polo autor e que segundo a mesma Rosario Álvarez, “revela a un Aquilino lingüista con sólida formación científica á altura do seu tempo”.

O texto permanecía en mans da familia e edítase agora acompañado da correspondencia cruzada entre os protagonistas, que axuda a entender todo o proceso e as súas consecuencias.

Entre a documentación publicada destaca tamén o texto titulado Acordos pra a unificación lingüística das colaboraciós da Historia de Galiza, que contén unhas normas sobre o idioma consensuadas entre os participantes no proxecto, entre os que se encontraban os máis relevantes galeguistas, para darlle unidade ao proxecto, un capítulo descoñecido na historia da lingua.

29 jul 2021 / 01:00
  • Ver comentarios
Noticia marcada para leer más tarde en Tu Correo Gallego
TEMAS
Tema marcado como favorito
Selecciona los que más te interesen y verás todas las noticias relacionadas con ellos en Mi Correo Gallego.