Agrupacións de xestión conxunta contra o minifundio forestal

A Lei de recuperación da terra agraria de Galicia facilita unha serie de ferramentas, entre as que destacan, para o ámbito forestal, as agrupacións de xestión conxunta.

A norma regula a finalidade destas entidades, o obxecto e tamén os requisitos que deberán cumprir como promotoras das actuacións conxuntas. Así, establece que poderán ter calquera forma xurídica admitida en dereito e que deberán inscribirse no rexistro sectorial e específico creado ao efecto. A súa incorporación a este rexistro daralles, ademais, preferencia na concesión de axudas públicas do sector forestal.

La pérdida de superficie forestal mundial aumentó en un 4 % durante 2022

A Xunta aposta por esta figura e, de feito, nos orzamentos de 2024 consigna unha partida de 2,4 millóns de euros para impulsar este tipo de agrupacións. Así mesmo, o Goberno galego pon a disposición das persoas interesadas os modelos de estatutos para estas entidades e tamén para constituír dereitos de usos e aproveitamentos, publicando unha orde específica no Diario Oficial de Galicia.

Polo tanto, as persoas propietarias ou titulares de dereitos de aproveitamento de terreos agroforestais que pretendan xestionar conxuntamente as súas parcelas, poderán solicitar o seu recoñecemento como agrupación agrogandeira ou forestal de xestión conxunta.

Estas agrupacións voluntarias terán por finalidade a xestión conxunta e sustentable dos terreos agroforestais co fin de recuperalos e poñelos en valor, impedir o seu abandono, servir como instrumento para a protección do medio ambiente, a prevención e defensa contra os incendios forestais, a protección fronte a catástrofes e a loita contra o cambio climático. Tamén se busca a creación de emprego endóxeno, colaborando no aumento da calidade de vida e expectativas de desenvolvemento da poboación rural.

Ademais, a lei prevé incentivos fiscais e financeiros para os propietarios interesados na xestión conxunta que faciliten a posta en marcha de proxectos rendibles nas terras a recuperar.

“Cada vez se extiende más el uso de la madera y está tendencia es imparable”

Recuperación de soutos tradicionais

Vencellado ás agrupacións de xestión conxunta, estase a desenvolver o Programa de recuperación de soutos tradicionais, que tamén contribuirá a movilizar terras, polo que se porán en marcha as obras de restauración dos pilotos de soutos en Parada de Sil, O Bolo -onde haberá dous-, e A Veiga -na provincia de Ourense, e O Incio, Folgoso do Courel e Paradela -na de Lugo-.

Modelos de estatutos

Para facilitar a constitución destas agrupacións de xestión conxunta, o Goberno autonómico publicaba o pasado día 6 de novembro no Diario Oficial de Galicia (DOG) unha orde que establece os modelos de estatutos e modelos tipo para constituír dereitos de usos e aproveitamento. Son modelos orientativos e voluntarios, que a Xunta proporciona conforme ao establecido na normativa vixente, máis concretamente nas leis de montes de Galicia e de recuperación da terra agraria.

A primeira revisión do Plan Forestal de Galicia 2021-2040, “Cara á neutralidade carbónica”, establece nun dos seus eixos o programa de fomento de agrupacións forestais de xestión conxunta. Polo tanto, a finalidade desta iniciativa é a de facilitar a constitución e a xestión eficiente das agrupacións forestais de xestión conxunta en Galicia, algo que redundará na mellora da xestión e dos aproveitamentos forestais.

O futuro do rural galego pasa por fixar máis poboación que viva e traballe nel

Deste xeito, publicábanse os seguintes modelos de estatutos para as diferentes agrupacións forestais de xestión conxunta: para entidades sen ánimo de lucro de xestión forestal conxunta; para entidades sen ánimo de lucro de representación para a planificación ou comercialización conxunta; de comunidade de bens e de sociedade civil.

Con respecto aos modelos tipo para a constitución de dereitos de uso e aproveitamento a favor de terceiras persoas en Galicia, facilitábanse os seguintes: contratos tipo para a constitución de dereitos de uso e aproveitamento a favor de agrupacións forestais de xestión conxunta; contratos tipo de cesión ou delegación da planificación da xestión forestal ou da representación para a xestión e comercialización conxunta a favor de agrupacións forestais de xestión conxunta.

Os modelos de estatutos e modelos tipo fornécense como guía e referencia para as partes interesadas. O seu uso é opcional, e as partes poden adaptalos segundo as súas necesidades específicas, en cumprimento das disposicións vixentes.